Sommige woorden hoor je dagelijks meerdere keren zonder dat je merkt dat ze buitengewoon irritant zijn. Maar als je je er eenmaal bewust van bent en er op gaat letten, dan merk je pas hoeveel kansen je gemist hebt om je eens heerlijk te ergeren. Een van die woorden is kielemeter, uitgesproken door de filelezers van de ANWB.
"Het is een drukke ochtendspits met 145 kielemeter aan file" komt – het aantal buiten beschouwing gelaten – zovaak voorbij op de radio dat je niet eens meer opmerkt hoe slordig de uitspraak is. Van een filelezer mag je toch iets meer zorgvuldigheid verwachten dan van mensen die niet dagelijks honderduizenden mensen toespreken.
Vreemd genoeg vallen andere woorden wel direct op als je kilo in kiele verandert. Vanmorgen probeerde ik het uit bij mijn vrouw en zei: "Ik ben anderhalve kiele afgevallen." Met een laat-maar-weer-blik ging ze door met haar ochtendritueel. Maar als ik had gezegd "Ik ben anderhalve kielegram afgevallen" dan had ze me waarschijnlijk serieuzer genomen. Maar ook dan had ze aan mijn beginnende zwembandje kunnen zien dat dat waarschijnlijk een leugen was.
Misschien zeggen de filelezers het wel omdat kiele zo lekker rijmt op file. Dan kunnen we er net zo goed filemeter van maken: "Het is een drukke ochtendspits met 145 filemeter." Hoe dan ook, kielemeter klinkt voor geen meter dus die krijgt van mij een 6 op de irrischaal.
De meesten maken het nog erger: ze zeggen kielemetej. Alsof ze de ‘r’ niet kunnen uitspreken. Maar dat kunnen ze wel, want ze zeggen ook bijvoorbeeld Raamsdonkveej, met een ‘r’ aan het begin.
Kortom, aanstellers die denken met zo’n Gooise ‘r’ (eigenlijk doen ze volgens mij een beetje Amerikaans na) interessanter te zijn.
Er is ook een filelezeres en die zegt altijd Den Bosssssj i.p.v. Den Bos(ch).
Kan ze misschien niets aan doen (spraakgebrek?), maar ik kan het bijna niet aanhoren!
En er is ook een man, Bram (achternaam ben ik kwijt), die volgens mij Nederlands kampioen snellezen is. Hij slikt werkelijk de helft van alle woorden in, zodat je al je concentratie nodig hebt om te verstaan wat hij zegt. Niet echt goed voor de verkeersveiligheid lijkt me. Als hij “Een file op de A28″ zegt, dan klinkt het als “n fielop dachtentwintig”. Afgrijselijk!
Hoe vaak woorden ook verkeerd worden uitgesproken, vanmorgen bij radio 1 werd er keurig over kilometers gesproken. Daar was niets mis mee.
Hoi Renate, dat doet mij deugd. Gelukkig doen ze het dus niet allemaal.
Weet je wat ik nou irritant vind? Elke keer die quasi-leuke afsluitzin van jou voordat je het cijfer toekent!
Dank u zeer, ik doe mijn best
Eerder deze maand viel het mij op hoe minister Eurlings het woord kilometer uitspreekt: hij beklemtoont de ME – “kiloMEter”. Eurlings komt daar op een aandoenlijke manier mee over als een verrassend begaafde Franse N2T student, maar die eigenlijk niet goed weet waarover hij het heeft.
Zal dat niet zijn Limburgse accent zijn?
LeeuWARden is er ook zo een die je maar al te vaak hoort; dat zal door een Fries beslist nooit zo worden uitgesproken…
Ook een kampioen afraffelen is JPB, onze “minispreden”. Heel lang geleden was er een kijkersrubriek op TV (toen waren er nog alleen publieken, denk ik) waarin een statige meneer een andere premier persifleerde: hij vond dat Joop den Uyl zei: “Deer Glastefloon” als hij bedoelde “De heer Glastra van Loon”. Ja, wat moet je ook met zo’n lange naam.
Gelukkig hebben we onze ingebouwde correctiemechanismen, die meestal de tolerantie tussen de ideale en de werkelijke uitspraak overbruggen.
Er werden gisteren weer veel vlieg-”kielemetejs” gemaakt; op het journaal zei een dame namens Schiphol, dat er 70 mensen extra waren ingehuurd “om de passagiers te beglijden” bij deze drukte…
Het kan nog erger: er is/was een filemelder die het altijd had over kielemoitej. Ben zijn naam even kwijt, maar ik hoorde het woord al km van tevoren aankomen, zodat ik meestal net op tijd de deken over mijn hoofd kon trekken. Lekker om mee wakker te worden…