Wonen is hot. Je kunt de TV niet aanzetten of de stylisten en designers rollen je huiskamer binnen met allerlei – veelal ongevraagde – adviezen. Als je niet meegaat met de trends dan ben je niet hip. Wat? Heeft u nog steeds een retrobehangetje? Dat is zoooooo uit! U moet dit seizoen toch echt polkadots hebben hoor.
U raadt het al: ik heb een nieuwe irritaalbron aangeboord. De gemiddelde stylist kan geen normale Nederlandse zin meer produceren. Het lijkt wel of er minimaal xc3xa9xc3xa9n Engels woord per zin gebruikt moet worden, en ook minimaal xc3xa9xc3xa9n hip woord uit het vakjargon. Tegenwoordig telt je woonkamer pas mee als die eclectisch is ingericht.
Eclectisch! Wow, dat klinkt inderdaad wel machtig interessant! Dus voor morgen op het schoolplein of voor komend weekend op een verjaardag heeft u direct een goed gespreksonderwerp: "Mijn stylist heeft mijn woonkamer eclectisch ingericht". Dat moet wel garant staan voor openvallende monden en instant verhoging van je aanzien.
Maar wat heeft je stylist nu eigenlijk gedaan? De beste verklaring is: je stylist heeft maar wat gedaan. Hij of zij heeft willekeurig wat spullen en stijlen bij elkaar gegrist en dat tot een "evenwichtig" geheel gemaakt. Tuurlijk. De rekening zal ook wel op een eclectische manier opgesteld worden vrees ik.
Dus onthoud: hoe kun je van niets toch iets maken dat geweldig lijkt? Noem het eclectisch en niemand zal je bewering in twijfel trekken. Niet alleen het interieur is aan mode onderhevig, maar ook de woorden die hiervoor gebruikt worden. Ik vind het taalbederf in optima forma, dus ik waardeer eclectisch en aanverwante modewoorden met een 8 op de irrischaal.
Ik werk voor een lokale overheid in het zuiden van het land en schrijf columns voor ons personeelsblad en ten tijde van de verkiezingen en het bekend worden van de samenstelling van de nieuwe gemeenteraad schreef ik onderstaande column.
Nieuwe Raad, nieuwe focus?
Nu de nieuwe Gemeenteraad geinstalleerd gaat worden hoop ik de komende vier jaar antwoord te krijgen op heel veel onbeantwoorde vragen van de afgelopen vier jaarxe2x80xa6.
xc2xb7 Moeten we daar niet eerst over brainstormen?
xc2xb7 Zal Maastricht nu echt verdisneyseren? Krijgen we geen Amerikaanse toe-standen?
xc2xb7 Hebben we alles voldoende wel afgeconcludeerd, afgetikt en afgetoept?
xc2xb7 Welke zaken moeten slagvaardiger en effectiever opgepakt worden om alle grote spelers op de markt te kunnen overtuigen van het nut ervan?
xc2xb7 Zal het commitment toenemen als we kiezen voor deze breed gedra-gen koers?
xc2xb7 Komen we er met een grotere loyaliteit?
xc2xb7 Hebben we elkaar voldoende bijgepraat om deze overweging te kunnen ma-ken?
xc2xb7 Wat is beter: nu meteen besluiten, het eerst nog goed te overwegen of meteen een standpunt in te nemen? Of is een herorientatie beter op zijn plaats?
xc2xb7 Welke inhaalslag moeten we nu nog maken voordat we hiermee kunnen be-ginnen en hebben we daarbij wel alles helder in beeld?
xc2xb7 Wat moet er nog gebenchmarkt worden om de visie nog beter op tafel te kunnen krijgen?
xc2xb7 Moeten we hier wel onze aandacht op richten, het is toch niet onze tak van sport?
xc2xb7 Welke insteek kiezen we hierin?
xc2xb7 Wat moeten we nog verder aanscherpen om tot finale besluitvorming te kunnen komen?
xc2xb7 Moeten we het niet over de zomer heentillen zodat we alle opties helder in beeld hebben en pas dan een weloverwogen, breed gedragen besluit kunnen nemen?
xc2xb7 Is daar wel voldoende draagvlak voor?
xc2xb7 Welke problemen moeten we nog tackelen voordat we kunnen komen tot een heldere visie?
xc2xb7 We hebben gekozen voor een duidelijke missie, maar moet die toch niet worden bijgesteld nu de omgevingsfactoren onduidelijker worden?
xc2xb7 We kiezen toch wel voor een win-win-situatie?
xc2xb7 Maar het is toch het resultaat wat telt?
xc2xb7 Zijn we wel echt bezig met onze kernactiviteiten of moeten we nog verder teruggaan naar onze echte kernactiviteiten?
xc2xb7 Moeten we toch niet echt meer feedbacken?
xc2xb7 Focussen we ons wel voldoende op waar we ons op moeten focussen?
xc2xb7 Is het besproken in de daartoe noodzakelijke gremia?
xc2xb7 Moeten we niet even een time-out nemen en nog eens alle voor- en tegens op de rij zetten?
xc2xb7 Moeten we de tunnelmanagers niet gaan vervangen door helicoptermanagers?
xc2xb7 Is de organsatie wel voldoende gekanteld om alle kansen optimaal te kunnen benutten?
xc2xb7 Wat is beter? Een top-down of bottum-up benadering?
xc2xb7 En de meerkosten zijn toch geen meerkosten als we efficienter omgaan met de beschikbare middelen?
xc2xb7 Wat moeten we nog monitoren als we toch de targets niet willen bijstellen?
xc2xb7 En welke issues zijn echt non-issues? En deze is discussie is eigenlijk toch een non-discussie?
xc2xb7 Hebben we voldoende overlegmomenten vooraleer we tot een definitief standpunt kunnen komen?
xc2xb7 Moeten we niet eerst heroverwegen en het definitief besluit toch niet even parkeren?
xc2xb7 Is het niet beter eerst een quick-scan te maken voordat we besluiten een vervolgopdracht te geven om de haalbaarheid aan te tonen?
xc2xb7 En wat spreken we nu met elkaar af?
xc2xb7 Waar kunnen we elkaar op afrekenen?
xc2xb7 En hebben we daar wel voldoende een statement mee gemaakt?
xc2xb7 Geven we onze identiteit niet teveel prijs als we kiezen voor deze kans?
xc2xb7 Denken we niet teveel in termen van bedreigingen?
Maar misschien hoeft niet op iedere vraag een antwoord gegeven te worden?
Ik ben benieuwd naar je reactie.
Nog eentje dan maar, deze schreef ik na de herdenking van 11/9, ook voor datzelfde online personeelsblad.
Van slag door het maken van de slag
De afgelopen weken werden we er weer bijna dagelijks aan herinnerd: alles in de wereld veranderde na 11 september, in Nederland veranderde er nog meer na 6 mei en sinds 2 november is Nederland definitief veranderd. Het zal dus nooit meer hetzelfde zijn. Had je vroeger nog tijd om te wennen aan een verandering, tegenwoordig valt er niks meer te wennen, want alle veranderingen zijn noodzakelijk. Doen we dat namelijk niet, dan missen we de slag. Bovendien hoef je niet te wennen aan iets wat hetzelfde blijft. Daar was je immers al aan gewend. Overigens zijn jaartallen niet meer nodig om aan te geven wanneer de verandering heeft opgetreden. Slechts data volstaan tegenwoordig om ook die slag te kunnen maken. Ik raak van al die slagen behoorlijk van slag, ook al maak ik steeds die slag.
Veranderingen volgen is iets anders dan veranderingen begrijpen. En dat een verandering noodzakelijk is, lijkt tegenwoordig vaker dan vroeger een feit en feiten hoef je niet te kunnen begrijpen, een feit is een gegeven, tenminste, zo wordt het gebracht. En iets begrijpen is ook iets anders dan iets snappen. Ook dat is een gegeven. En hoef je dus niet te snappen omdat het zo is. Als je de taal maar spreekt en begrijpt wat de ander bedoelt, is tegenwoordig al voldoende om die slag te kunnen maken. Op ieder zichzelf respecterend verjaardagsfeestje moet je dan ook niet meer aankomen met berichten over de hoogte van je maandelijkse hypotheekaflossing of het rendement van je pakketje aandelen, maar maak je de slag door een brede discussie aan te gaan over Hoe Het Allemaal Zo Ver Heeft Kunnen Komen. Meestal mondt dit soort borrelpraat uit in feiten en gegevens, in feite (in principe dus eigenlijk) gemakkelijk te begrijpen en te snappen dus. Maar toch is er steeds meer onrust, dus dat snap ik dan weer niet. Nu kwam ik sowieso al nooit op dat soort verjaardagsfeestjes, waarschijnlijk omdat ik geen aandelen had en in een huurhuis woonde (nog steeds trouwens). En ik altijd verjaardagen vergeet. Feit was in elk geval dat ik niks gemist heb en dat ik ondanks mijn vergeetachtigheid toch die slag kan maken. Ondanks het gegeven dat het allemaal niet meer te volgen is.
Verdieping werd vervangen door vervlakking en de vorm werd belangrijker dan de inhoud. Assertiviteit heette het vroeger, brutaliteit heet het tegenwoordig. En vrijheid van meningsuiting is tegenwoordig je gram halen door een grote mond opzetten. Duidelijker wordt het er in elk geval niet op. Transparanter wel, want als alles transparant wordt, dan valt het tenminste uit te leggen en dan begrijpen wij het tenminste. Maar de dreiging blijft wel substantieel aanwezig. En nog steeds snap ik er substantieel niks van, ondanks een verregaande vorm van transparantie. En ondanks de slagen die ik daarin maak. Regelgeving alleen is niet enkel meer ondoorzichtig. Er is dus blijkbaar veel meer ondoorzichtig. Maar gelukkig wordt weer alles transparant.
Wie het ook substantieel niet snappen zijn managers en andere mensen die behoren tot de groep van de bevolking die hun geld verdienen met het niet kunnen inspelen op onverwachte situaties, die in feite ondoorzichtig zijn en in principe dus niet transparant. En dus ook eigenlijk niet toe zijn aan marktwerking, waarin alles transparanter is (dan wat vraag ik me dan af). Doet zich bij hen een sub-stantixc3xable dreiging voor dan roepen deze mensen als snel: xe2x80x98als dit of dat gebeurt, heb ik een probleemxe2x80x99. Eigenlijk zeggen ze: xe2x80x98als het fout gaat, val ik door de mandxe2x80x99. Om manager te kunnen is het achteraf herkennen van problemen voldoende en het maken van de slag naar een oplossing dus niet noodzakelijk. Per slot van rekening herkent de manager van vandaag pas achteraf een problemen veroorzaakt door een onbekende situatie. Volstrekt legitiem dus. In een transparante wereld begrijpen we dit veel beter, maar valt het niet uit te leggen. Feit is echter dat ik nu wel begrijp dat er zoveel managers zijn en daarmee dus ook veel meer problemen. Ook een transparante situatie dus. Tegelijkertijd begrijp ik nu ook dat transparantie nog niet overal wordt toegepast. Geen transparantie betekent dus per definitie niet snappen, omdat het dus niet valt uit te leggen. Transparantie leidt in elk geval tot een heldere wereld.
Ook een veelgehoorde uitspraak in kringen van bestuurders: ik ben ervan overtuigd dat (en vul maar wat in, maakt niet uit wat). Eigenlijk een variant op een op zich logische uitspraak van Johan Cruijf, die erom bekend stond onbegrijpelijke taal te gebruiken: xe2x80x98Ik ben er nog steeds van overtuigd dat zoals ik het doe je het moet doen want anders zou ik het niet doenxe2x80x99. Nu een volkomen transparante uitspraak, afkomstig uit een tijd toen alles nog niet transparant was en daardoor onlogisch leek. Uit een andere hoek hoor ik ook regelmatig voorbijkomen: we moeten het een plek geven (op steeds meer zaken van toepassing en kan daarom ook van alles betekenen). Uit de al even nietszeggende categorie afkomstig: we komen er zeker uit (ook als je diep in de shit zit). En als we er niet uitkomen, dan neem ik mijn verantwoordelijkheid en kan ik erop worden afgerekend. Hetgeen zoveel betekent als: blijven we in de shit, dan geef ik wel toe dat we in de shit zitten, in alle andere gevallen zitten we niet echt in de shit, want een beetje in de shit is eigenlijk geen shit. Ook al een volkomen transparante situatie dus. Dus waar hebben we het over?
Marktwerking hoor ik ook vaker dan ik eigenlijk zou willen, net als het afgeven van een duidelijk signaal. En een domme uitspraak wordt al snel afgedaan als xe2x80x98niet verstandigxe2x80x99. En dat allemaal in toenemende mate. Maar laten we elkaar vooral geen angst aanpraten. Wat zijn we dan eigenlijk aan het doen? Die slag kan ik in elk geval niet maken. Het wordt er allemaal niet beter op.
En zo wordt ik iedere dag substantieel gekker terwijl er toch steeds duidelijk signalen worden afgegeven dat zij ervan overtuigd zijn dat het allemaal niet verstandig is en dat daardoor in toenemende mate gestreefd moet worden naar een grotere transparantie. Om toch aan al die veranderingen te kunnen wennen zal ik echter toch mijn verantwoordelijkheid moeten nemen en die slag moeten maken om al die veranderingen toch een plek te moeten geven. Maar we moeten het vooral niet demoniseren. En laten we het vooral niet onderschatten.
Voor mij is het de uitdaging om in alle ondoorzichtigheid de transparantie te blijven ontdekken. Ik heb dus nog wat slagen te maken. Tot die tijd hou ik maar met alles een slag om de arm. Laat dit volstrekt helder zijn.
Dag Ron,
Bedankt voor je reactie. Ik heb ook een enorme hekel aan beleidstaal en heb een groot aantal van de voorbeelden die je noemde ook op mijn lijst staan. Ik begrijp dat je graag wilt reageren op mijn weblog. Dat stel ik ook op prijs, maar het is niet de bedoeling hier je eigen columns te plaatsen. Daar zijn voldoende andere mogelijkheden voor. Ik hoop dat je hier begrip voor kunt opbrengen.
Groet,
Ben
Idd balen natuurlijk. Maar het was gewoon een reactie en dus niet bedoeld om mijn columns overal te plaatsen, daarvoor heb ik geen andere logs oid nodigen heb ik mijn eigen kanalen voor. Het was meer bedoeld als waardering voor jouw log en te reageren dat ik op eenzelfde manier tegen taal aankijk en dus niet om mijn stukken maar lukraak op andere logs te plaatsen. Daar doe ik het dus niet voor. Daarom vind ik het toch jammer dat die boodschap niet is overgekomen. Maar tegelijkertijd begrijp ik dat wanneer je dezelfde taal spreekt en andere taal opmerkt het niet altijd betekent dat je elkaar hoeft begrijpen. Ook dat is taal. Je mag mijn reactie verwijderen, daar heb ik geen bezwaar tegen.
Groet
Ron
Ron,
Ik denk dat we niet zo heel verschillend tegen taal aankijken, dus ik ben blij weer een medestander gevonden te hebben. Ik had alleen wat moeite met de vorm van je reactie. De wederzijdse waardering is voor mij genoeg.
Je boodschap was zeker overgekomen hoor. Ik waardeer jouw waardering zeer
Groet,
Ben
Verrukkelijk, die woorden. Zoals Carmiggelt destijds ”epibreren” heeft uitgevonden. Het betekent niks, maar er is niemand die naar de betekenis vraagt.
Zo had xc3xa9xc3xa9n van mijn collega’s destijds het woord reconcessificeren uitgevonden. Betekende ook niks, maar we gebruikten die term veelvuldig in correspondentie met ongeduldige klanten. ”U begrijpt dat dit eerst nog moet worden gereconcessificeerd”. Nooit heeft heeft iemand opheldering gevraag. En het was weer een tijdje stil.
met arsitaattie richt ik mijzelf op uw klencieze ontwetendheid over taalbronnen nog ouder dan atlantis.
dus wat ik wil zeggen dat alles wat er met woorden tijdgespilt is inemmehenosis.
gr L. autodidact
Eclectisch is toch echt een heel gewoon nederlands woord ,gebruikt voor vele zaken in het leven.Zoals daar zijn postmoderne kunst,architectuur,pscychotherapeutische praktijken,muziek etc.Waarom dan de irritatie,met taalvervuiling heeft het i.i.g. niets te maken.Op het gebied van architectuur zijn er vele voorbeelden van gebouwen waarin er verschillende stijlperiodes tesamen gebruikt worden,en daarvan zeg je toch ook niet: ze rommelen maar wat aan.
Vriendelijke groet,
Bo Doorgeest
Eclectisch behoort niet tot de vocabulaire van de meeste mensen, dus daarom vind ik het in die zin geen “gewoon” woord. Niet alle woorden die in het woordenboek staan zijn even gewoon. Het gebruik van eclectisch kan taalkundig juist zijn, maar is vaak interessantdoenerij en dat vat ik op als taalvervuiling.
Het kan dan haast niet anders dan dat ik je zou ambeteren met het gebruik van het woord ‘ambeteren’.