Wijnkenners hebben een uitgebreide vocabulaire om de kleur, geur en smaak van wijnen te typeren. Een wijn kan zoet, zuur of wrang smaken, dat kan zelfs ik als niet-wijnkenner proeven. Ook kan ik nog net onderscheiden of de wijn licht of zwaar is, maar zodra de kenners de smaak gaan benoemen dan haak ik af. Het zal wel aan mijn onderontwikkelde reukorgaan en smaakpapillen liggen, maar ik proef de kersen, de kiwi en de nootmuskaat in een wijn niet en de stalgeur van een Cabernet Sauvignon bereikt het reukcentrum in mijn hersenen al helemaal niet.
Als je een wijnkenner dit soort beschrijvingen hoort uiten, dan raak je snel gexc3xafmponeerd. Laatst hoorde ik een restauranthouder zeggen: "Ik heb een hele mooie wijn uit Zuid-Afrika". Oei, een mooie wijn, dat moet wel iets bijzonders zijn zeg! Het was een goed restaurant dus ik durfde – bevreesd om onwetend over te komen – niet te vragen wat hij met een mooie wijn bedoelde.
Mooi is in mijn beleving een beschrijving die met het uiterlijk van iets of iemand te maken heeft, dus als een wijn in een mooie fles zit of een mooie kleur heeft dan kan ik het begrijpen. Maar een mooie geur of smaak? Als ik een wijn koop dan kies ik altijd een mooie fles, dus ik mag ook interessant gaan doen en roepen dat ik een bijzonder mooie wijn heb gekocht. Als hij onverhoopt smerig smaakt, dan kan ik daar niets aan doen.
In het wijnkennersjargon ruik ik een vleugje snoeverij en proef ik een sterke pretentiesmaak, met een enigszins wrange afdronk. Mooie wijn vind ik geen mooie taal en daarom waardeer ik die met een mooie, geurige en smaakvolle 6 op de irrischaal.
Kunt u wellicht wat vertellen over uw gedachten bij de uitdrukking “een mooi geluid”. Wellicht kunt u dan ook nog iets vertellen over een “mooi gedicht”.
U voelt wellicht al wel aan …. ik ben het in dit geval niet met u eens. Enerzijds omdat uw argumentatie wat mij betreft niet helemaal klopt (zie de bovenstaande voorbeelden). Anderzijds omdat ieder vakgebied zijn eigen jargon kent. In de culinaire wereld is het (voor zover ik dat kan beoordelen) zeer gebruikelijk om een gerecht of een drank de kwalificatie mooi mee te geven.
Ik BEN (hahahaha) zeer benieuwd naar uw reactie.
Mooi is een kwalificatie die naar mijn gevoel wel past bij iets waar je naar kijkt of luistert, maar niet bij iets dat je ruikt of proeft. Je luistert naar een geluid of een gedicht en dus is mooi wel op zijn plaats.
Toch maar even Van Dale er op nageslagen: die geeft als betekenis “aangenaam om naar te kijken of te luisteren”, hetgeen goed bij mijn gevoel van mooi past. Een tweede betekenis is “uitstekend”. Dit kan wel op een wijn van toepassing zijn, maar dan zou ik toch eerder van een “uitstekende wijn” spreken dan van een “mooie wijn”.
“Mooie wijn” zou ook kunnen slaan op de mooie klank bij het inschenken, maar ik denk niet dat dit het primaire genotsdoel van een wijn is.
Ik blijf dit taalgebruik interessantdoenerij vinden, maar voelt u zich vooral niet geremd om het met mij oneens te blijven.
Wat een onzin dat mooi slechts van toepassing zou kunnen zijn op wat je ziet. Dit getuigt mijns inziens van kortzichtigheid en haast autistische starheid. Het gedicht van Martijn afdoen als “daar luister je naar” volstaat niet.
Ten eerste is het taalkundig correct. Mooi betekent ook “uitstekend” of “gunstig”. Veel meer dan alleen een beeld, bijvoorbeeld een omstandigheid of gebeurtenis, kan daarmee als “mooi” worden geclassificeerd.
Ten tweede kan de primaire betekenis van “aangenaam om naar te kijken of luisteren” ook geestelijk worden uitgelegd. Een wijnkenner “ziet” de smaak zoals een componist een de muziek “ziet”. Het proeven van een goede wijn is een wandeling door een landschap van smaken, geuren en herinneringen. Een wijn kan voor het geestesoog weldegelijk mooi zijn.
Ten derde kan “mooi” in de primaire betekenis van “aangenaam om naar te kijken of luisteren” ook overdrachtelijk worden uitgelegd. Alles wat schoonheid bezig kan mooi zijn. Een wiskundig principe, een redenatie, een tactiek, een gerecht of een wijn. Mind you – beauty is in the eye of the beholder.
Bert, je hebt me enigszins overtuigd, zo autistisch ben ik nu ook weer niet
. Ik ben met je eens dat een gedicht, muziek, een wijn of iets anders dat je raakt emoties kan oproepen waardoor je het als mooi ervaart. Maar toch zegt mijn taalgevoel dat wanneer ik een goede wijn drink of een goede sperzieboon eet dat het lekker is en niet mooi. Anderen kunnen dat op een andere manier ervaren en dat wel als mooi typeren. Ieder zijn voorkeuren.
En toch… wanneer je je toch al zo ergert aan verkeerd taalgebruik, noem het dan irritatieschaal in plaats van irrischaal, want niets is zo ergerlijk als dat soort foute afkortingen.
wijn: rood en droog… schijn je ook al niet te mogen zeggen in een restaurant ” mevrouw, rode wijn is bij voorbaat droog” … ik wil dat mijn rode wijn naar druiven smaakt en niet naar kiwi.
Volgens J.A. Dautzenberg:
“Bij een synesthesie worden de gewaarwordingen van twee zintuigen met elkaar gecombineerd: ‘schreeuwende kleuren’, ‘een diepe stem’.”
Wellicht moet u weer eens terug naar school gaan, om te leren dat een stijlmiddel iets anders is dan een taalfout.
Fijne dag verder.
Dag scholier, ik heb “mooie wijn” geen taalfout genoemd, ik heb duidelijk gemaakt dat ik dit taalgebruik interessantdoenerij vind. Ook gaat het niet om het benoemen van stijlvormen, dat heb ik ook al op school geleerd. Wat mij interesseert is waarom mensen bepaalde woordkeuzes maken, wat hun motieven voor die keuzes zijn. Ook bescrhijf ik waarom sommig taalgebruik mij irriteert. Ik kan me voorstellen dat je dat nu net niet op school leert. En ik heb een heel fijne dag gehad, bedankt.
Wat denk je van deze omschrijving (niet van mijzelf -):
Diepe kersrode kleur. Meer de kleur van een top Bourgogne van een heel goed jaar. Prachtige en zeer overtuigende expressie met verfijning. De geur laar ons denken aan de legendarische 1982er Beaucastel; wat een subtiel plezier. Vinositeit, kersen en een extreem subtiele kruidigheid. mondcontact is een uitspraak van toepassing: xe2x80x9cque cxe2x80x99est bonxe2x80x9d! Wat is dit goed en lekker. Speelse, sappige en krokante materie die zich ver verwijderd van de sympathieke, kruidige rusticiteit van de krachtige Rhxc3xb4ne-wijnen. Onweerstaanbaar.
Dag Ed, wil je een eerlijk antwoord?
Is het misschien een geval van Lingua PopiJopius?
Wat leuk geschreven Ben. Ga zo door.
haha, wat een reacties. wel ben ik het eens met ‘mooie wijn’ het verkeert toepassen van een schrijfstijl. Een lekkere meid zegt iets over het uiterlijk van een meid. Een schreeuwende kleuren zeggen dat de kleuren doordringend zijn, alsof ze op je af komen. En een mooie wijn, zegt iets over de smaak van de wijn, maar over smaak valt niet te twisten en wat de een mooi vind, vind niet iedereen wel mooi. Wel weet je wat je krijgt met een omschrijving van zuur, wrang, droog, kiwi-smaak,druiven-smaak. Maar even over iedereen die commentaar geeft over de mening van iemand, het is een mening. Als jullie mening over haar/zijn mening niet positief is, maak er een andere weblog voor aan.
oja, en je leert het inderdaad op school. Maar leer je alles niet op school? en alles wat je op school leert kan je ook ergens anders leren/lezen. beetje sadistische opmerking is het wel.
groetjes
Nou lelijke wijn,
Ik irriteer me wat aan je schrijfstijl; verkeerd is met een d, een schreeuwende kleuren zeggen is niet juist, wat de een mooi vindt met dt, vindt niet iedereen wel mooi met dt, kun je ook ergens anders leren en geen kan. Misschien moet jij maar eens naar school gaan om te leren schrijven…..en je minder bemoeien met anderen of wijn.
Haha
@Winemaker: ik hoop wel dat dat ironisch bedoeld is: je commentaar op de schrijfstijl en spelfouten van een ander beginnen met “ik irriteer me”! Kijk maar eens in de lijst van het irritantste woord van 2009! Daar zal je deze door jou gebruikte uitdrukking op de zesde plaats terugvinden…
Walgelijk dat ”mooi” gebruik. Elk glas wijn en elk stuk vlees is tegenwoordig mooi. Mooie eerlijke producten. Je kan geen restaurant meer in of geen kookprogramma kijken zonder overladen te worden met ”mooi, mooi en mooi”, alsof er niets lekkers meer is. En nee, natuurlijk is het geen taalfout. Ik dronk gisteren een lelijke wijn met daarbij een afzichtelijk stuk vlees. Er was voor mij gekookt met valse mismaakte producten. De meeste mensen zijn blijkbaar zo zelfvoldaan met hun eigen kookkunsten en productkennis, dat het woord lekker of goed niet meer voldoet. Tja, dan sta je er MOOI op.
Zou het niet uit de dialectwereld kunnen komen? Ik kom uit Twente en wij zeggen echt te pas en te onpas ‘mooi’. Tegen alles. “Hoe smaakt het eten?” “Smaakt mooi” / “He’j mooi gedaan” / “heb je het werk af? Mooi!” om maar wat te noemen. Ik betrap mezelf er vaak genoeg op dat ik denk: “heb ik nou alweer ‘mooi’ gezegd?”. Volgens mij is het gebruik van ‘mooi’ in Twente zelfs op dezelfde momenten te gebruiken als ‘OK’. Hm, ik voel een leuk taalkundig onderzoekje opborrelen…